bankowekre Przez lata termin WIBOR był odmieniany przez wszystkie przypadki przez posiadaczy kredytów hipotecznych w Polsce. Jednak w ramach reformy wskaźników referencyjnych, na scenę wkroczył WIRON. Choć oba wskaźniki mają wpływ na wysokość Twojej raty, mechanizm ich działania jest diametralnie różny.
Poznaj szczegóły transformacji, która zmienia polski rynek finansowy.
Czym jest WIBOR? Tradycyjny model przewidywania
WIBOR (Warsaw Interbank Offered Rate) to wskaźnik, który określa wysokość oprocentowania pożyczek na rynku międzybankowym. Przez dekady stanowił on podstawę ustalania oprocentowania kredytów o zmiennej stopie.
Jak wyliczany jest WIBOR?
Kluczową cechą WIBOR-u jest to, że opiera się on na metodzie forward-looking. Oznacza to, że wskaźnik ten odzwierciedla przewidywania banków co do tego, jak stopy procentowe będą kształtować się w przyszłości (np. w ciągu najbliższych 3 lub 6 miesięcy).
Czym jest WIRON? Nowoczesność oparta na faktach
WIRON (Warsaw Interest Rate Overnight) to następca WIBOR-u, który należy do rodziny wskaźników typu RFR (Risk-Free Rate). Jego wprowadzenie ma na celu zwiększenie transparentności i odporności systemu finansowego na manipulacje.
Mechanizm działania WIRON
W przeciwieństwie do swojego poprzednika, WIRON jest wskaźnikiem typu backward-looking. Nie opiera się na prognozach, lecz na danych historycznych z transakcji jednodniowych (overnight). Pod uwagę brane są realne transakcje zawierane nie tylko między bankami, ale także z dużymi przedsiębiorstwami oraz instytucjami finansowymi.
Kluczowe różnice: WIBOR vs WIRON
Zrozumienie różnic między tymi wskaźnikami pozwala lepiej przygotować się na zmiany w harmonogramie spłat.
| Cecha | WIBOR | WIRON |
| Typ wskaźnika | Forward-looking (przyszły) | Backward-looking (historyczny) |
| Podstawa danych | Deklaracje i szacunki banków | Realne transakcje z dnia poprzedniego |
| Zakres podmiotów | Tylko banki | Banki, instytucje finansowe, duże firmy |
| Stabilność | Bardziej podatny na oczekiwania rynkowe | Bardziej stabilny, oparty na twardych danych |
Reakcja na zmiany stóp procentowych
Z powodu swojej konstrukcji, WIBOR reaguje szybciej na zapowiedzi Rady Polityki Pieniężnej. Jeśli rynek spodziewa się podwyżek, WIBOR rośnie, zanim jeszcze stopy realnie pójdą w górę. WIRON reaguje z opóźnieniem, ponieważ musi „zebrać” dane z dokonanych już transakcji.
Co zmiana wskaźnika oznacza dla kredytobiorcy?
Dla przeciętnego posiadacza kredytu najważniejszą kwestią jest wysokość raty. Przejście na WIRON ma docelowo sprawić, że oprocentowanie będzie bardziej odporne na gwałtowne wahania nastrojów rynkowych.
Warto jednak pamiętać o tzw. spreadzie korygującym. Ponieważ WIRON jest zazwyczaj niższy niż WIBOR, przy zamianie wskaźnika w istniejących umowach doliczana jest korekta, aby zachować równowagę ekonomiczną między bankiem a klientem.
FAQ – Najczęściej zadawane pytania
Czy muszę podpisywać aneks do umowy kredytowej?
W większości przypadków proces zamiany wskaźnika odbywa się na podstawie tzw. klauzul odejścia lub przepisów ustawowych. Banki informują klientów o zmianach, ale zazwyczaj nie wymagają osobistego stawiennictwa w celu podpisania aneksu, chyba że umowa przewiduje inaczej.
Czy WIRON zawsze jest niższy od WIBOR?
Historycznie WIRON (ze względu na swój jednodniowy charakter) bywa niższy niż terminowe stawki WIBOR 3M czy 6M. Jednak nie oznacza to automatycznie tańszego kredytu – różnica ta jest niwelowana przez wspomniany spread korygujący.
Kiedy nastąpi całkowite wycofanie WIBOR?
Zgodnie z Mapą Drogową opracowaną przez Narodową Grupę Roboczą, proces zamiany wskaźników jest rozłożony w czasie. Pełne wycofanie WIBOR-u i zastąpienie go WIRON-em planowane jest na koniec 2027 roku.
